• 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9

Bản Giao Hưởng là gì?

Richard Bratby
5/7/2018

Richard Bratby bắt đầu một loạt bài viết mới phác thảo một định nghĩa và tóm tắt lịch sử của các thể loại âm nhạc khác nhau.


Phần mở đầu của bản giao hưởng số 5 của Beethoven (1808) là một trong những giây phút nổi tiếng nhất trong lịch sử âm nhạc.

“Một tác phẩm viết cho dàn nhạc qui mô lớn, thường với bốn chương (movement), trong đó ít nhất một chương được viết theo thể sonata[1].” Sách giáo khoa của tôi đã đinh ninh rằng định nghĩa của một bản giao hưởng rõ ràng là vậy. Như thế thì cũng là tạm ổn cho một cuốn sách giáo khoa. Nhưng ngay sau khi tôi bắt đầu khám phá xa hơn – và không phải tất cả những nhà sưu tập dĩa nhạc, theo định nghĩa, là những nhà thám hiểm sao? – tôi thấy symphony số 5 của Sibelius chỉ có ba chương thì mới nhận ra rằng “tạm ổn” đã không thật là ổn lắm. Thôi thì hãy mở cuốn từ điển ra để coi những định nghĩa xem sao. Sinfonia (trong tiếng Ý) có nghĩa là ‘cùng vang lên một lúc’, và trong những vở opera thuở sơ khai như L’Orfeo của Monteverdi (1697) chẳng hạn, đó là phần gian tấu của khí nhạc hoặc phần báo trước một bi kịch. (Hầu hết chúng ta đều quen thuộc với ‘Pastoral Symphony’ trong Messiah của Handel, và cho mãi đến năm 1871 Verdi vẫn còn diễn tả bài overture – sau này ông bỏ và thay thế bằng một đoạn Prelude ngắn – cho vở Aida như một sinfonia.)

Đọc tiếp ...

Ngọc Ngà Châu Báu Của Trái Tim

Tôi thích tiếng đàn vĩ cầm. Có thể vì nó gợi nhớ lại những ngày thơ ấu, cuối ngày sau giờ làm việc ông già thường hay đem cây đàn vĩ cầm của ổng ra kéo ỉ ôi mấy bài nhạc tiền chiến. Có thể vì tiếng đàn đem âm nhạc len lỏi vào trong tâm hồn và cảm nghĩ của mình một cách sâu sắc mà những nhạc cụ khác hay ngay cả giọng ca của mấy diva cũng không làm được. Khi mới bắt đầu học nghe nhạc classic, tôi lựa nhạc vĩ cầm để nghe trước, và khi được nghe mấy cái concerto nổi tiếng thì thích liền. Hơn hai chục năm qua, mấy concert to viết cho vĩ cầm và dàn nhạc giao hưởng của Beethoven, Brahms, Mendelssohn, Tchaikovski, Bruch, Elgar, Sibelius … nghe đi nghe lại hoài không chán. Giờ có thêm youtube, lâu lâu lại lên coi để thấy cận cảnh những ngón tay phù thủy của các danh thủ nhảy múa trên phím đàn! Bài này dịch từ một phần của trang Wiki, tôi bỏ qua những phần nói về kỷ thuật vĩ cầm và nhạc thuật vì tự thấy mình không đủ trình độ để dịch. Trong bài hai từ “vĩ cầm “và violin được dùng lẫn lộn, và “violin concerto” thường dùng để thay thế cho “concerto viết cho đàn vĩ cầm và dàn nhạc giao hưởng”. Có gì sai sót xin các bạn chỉ giáo – NSH.

Bản concerto cho vĩ cầm và dàn nhạc giao hưởng cung E thứ, Op. 64 của Felix Mendelssohn là tác phẩm lớn sau cùng ông viết cho dàn nhạc giao hưởng. Tác phẩm này là một phần quan trọng trong danh sách biểu diễn của những tác phẩm viết cho vĩ cầm và là một trong những concerto cho vĩ cầm được biểu diễn nhiều nhất từ xưa đến nay [1][2][]3]. Trung bình mỗi lần biểu diễn bản concerto này kéo dài gần nửa tiếng đồng hồ.


Janine Jansen với dàn nhạc giao hưởng BBC Symphony Orchestra.

 

Đọc tiếp ...

Nhạc Cổ Điển Từ Việt Nam

Jeffrey Gantz
26.10.2011

VNSO Tetsuji Honna
Tetsuji Honna điều khiển dàn nhạc VNSO ở Symphony Hall, Boston, 24.20.2011. (misaki matsui)

Lần thứ hai trong tháng này, thêm một dàn nhạc giao hưởng âm thầm lặng lẽ tới trình diễn ở Symphony Hall  trong chuyến lưu diễn Hoa Kỳ. Hai tuần trước, dàn nhạc St. Petersburg State Academic Symphony Orchestra chứng tỏ đẳng cấp quốc tế của mình. Lần này, Dàn Nhạc Giao Hưởng Việt Nam, dưới sự điều khiển của nhạc trưởng người Nhật Tetsuji Honna trình độ không cao được như vậy, nhưng biểu diễn cũng không đến nỗi tệ trong chuyến lưu diễn đầu tiên ở Hoa Kỳ. Chương trình biểu diễn kết hợp những tác phẩm cổ điển Tây phương quen thuộc và âm nhạc cổ truyền Việt nam.

Đọc tiếp ...

Nhạc trưởng Riccardo Muti được giải thưởng Birgit Nilsson

Louise Nordstrom, Associated Press
14.10.2011

Khi còn là một nhạc trưởng trẻ, Riccardo Muti để đồng hồ báo thức dậy thật sớm và đáp chuyến xe lửa dài 3 giờ đồng hồ từ Florence tới Rome để nghe cô Birgit Nilsson – một giọng ca soprano của Thụy Điển – hát.

Nhạc trưởng Riccardo Muti được giải thưởng Birgit Nilsson
Riccardo Muti (trái) nhận giải Birgit Nilsson từ tay Vua Carl XVI Gustaf

Đọc tiếp ...

Vài người Cha trong nhạc cổ điển

Chủ Nhật này là Ngày Lễ Cha bên Mỹ, nên xin được phép nói sơ qua về những người cha của một vài nhà soạn nhạc nổi tiếng. Thường chúng ta không biết gì nhiều về con cái của những nhà soạn nhạc nổi tiếng này nếu chúng ta không đọc tiểu sử của họ. Nhưng những người cha thường đóng một vai trò quan trọng trong sự thành công của những nhà soạn nhạc này, và con cái họ thì đôi khi cũng nối nghiệp cha và cũng nổi tiếng.

J. S. Bach xuất thân từ một gia đình âm nhạc. Cha và chú đều là nhạc sĩ. Hồi còn nhỏ Bach đã được cha dạy chơi vĩ cầm và phong cầm (organ). Cha ông mất năm ông lên mười, chú ông – cũng là một nhạc sĩ – nuôi ông từ đó. Sau này Bach có hai người vợ và nhiều người con, trong đó có vài người cũng trở thành nhạc sĩ hay nhà soạn nhạc nổi tiếng.

Đọc tiếp ...

Mẹ Trong Nhạc Cổ Điển

Nhân Ngày Của Mẹ, mời các bạn nghe qua một vài tác phẩm hay về Mẹ trong nhạc cổ điển.

1.
Trước hết là bài hát Songs My Mother Taught Me của Dvorak (Những Bài Hát Mẹ Dạy). Xin mời các bạn nghe Elizabeth Schwarzkopf:

Đọc tiếp ...

Robert Schumann: Träumerei – Reverie – Dreaming – Mơ Mòng

Robert Schumann sáng tác Kinderszenen (“Thời thơ ấu”), Opus 15, năm 1838, để hồi tưởng lại thời thơ ấu của mình. Tác phẩm này gồm 13 đoạn viết cho đàn piano. Lúc đầu ông viết tới 30 đoạn nhưng cuối cùng lựa ra chỉ 13 đoạn để xuất bản.

Trong 13 đoạn này, đoạn thứ 7, Träumerei, là đoạn hay nhứt. Có thể nói đoạn này là một trong những bài cho piano nổi tiếng nhứt từng được sáng tác trong nhạc cổ điển. Nhiều pianist danh tiếng chơi bài này trong encore, chẳng hạn như Vladimir Horowitz. Mời các bạn nghe thử Vladimir Horowitz, ở Moscow, tháng 4/1986:

Đọc tiếp ...

Thay Đổi Cỡ Chữ

Chuyên mục

Lưu trữ

Số trang đọc

4,024
Scroll Up