Lily Potter là mẹ của Harry Potter, nếu bạn nào không nhớ (còn nếu không biết Harry Potter thì xin vô đây đọc cho biết!). Khi còn con gái bà tên là Lily Evans.

Khi Harry Potter mới ra cuốn đầu thì tôi mới có con, thành ra đâu có quỡn mà để ý tới sách vở viết cho con nít 10 tuổi. Nhiều năm sau đó sách lần lượt in ra hết cuốn này tới cuốn kia, phim lần lượt chiếu hết cuộn này tới cuộn nọ, nhưng tôi cũng không để ý. Cho tới khi thằng con đọc được thì tôi mới đọc chung với nó.

Đại khái 7 cuốn truyện dày cộm là về cuộc tranh chấp giữa hai phái chánh tà trong thế giới phù thủy. Chủ tịch phe tà là Voldemort, còn phe chính là Dumbledore – Hiệu trưởng trưởng trường Huấn Luyện Phù Thủy Hogwarts, và Harry Potter. Đọc sách, rồi coi mấy cuốn phim xong thì tôi thấy thích cái thế giới của những vị phù thủy. Chính tà phân biệt rõ ràng, như đen và trắng. Phù thủy mà, cho nên thiên hạ đánh ấm nhau là vì quyền lực là chính, và đi đôi với nó là danh vọng.Tiền bạc không là một động lực lớn trong đời sống. Tình cảm thì vẫn là một yếu tố lớn – cho nên Dumbledore mới tuyên bố là lãnh tụ tà phái Voldemort sẽ bị đánh bại bởi tình yêu – nhưng ít thấy mấy chuyện ruồi bu thay vợ đổi chồng này nọ. Nói tóm lại cái xã hội phù thủy này – thể theo bà Rowling – thì tôi thấy là đơn giản, rõ ràng và đẹp đẽ hơn cái thế giới trần tục của chúng ta nhiều.

Một lí do nữa là ai lại không thích có phép. Tôi thì mê cái vụ cưỡi chổi chà mà bay, và cái xe hơi cà tàng bay theo xe lửa. Khi bệnh tôi hay nằm mơ thấy mình bay như chim, bay lạng lên lạng xuống. Trong truyện, đoạn mấy auroa hộ tống Harry ra khỏi nhà bà dì nó bay về tạm trú nhà ông già đỡ đầu – Black – đọc (và coi phim) thấy đã thì thôi. Và còn mấy trận bóng Quidditch nữa. Nhưng để dịp khác, lần này chỉ để bàn một chút về Lily Evans và tình yêu của một người mẹ.

Lily Evans sinh ra trong một gia đình muggle, nghĩa là người thường, nhưng sinh ra lại có phép, thành ra được mời vô học ở trường Huấn Luyện Phù Thủy Hoggarts. Nơi đây cô gặp James Potter, pure blood, nghĩa thuần chủng, từ đời ông tới đời cha đều là phù thủy cả. Ra trường hai người lấy nhau, sinh ra Harry Potter.

Hai người là auroa, nghĩa là những chiến tướng của bộ Phù Thủy, chuyên môn đí trị những tên cốt đột, những kẻ gian tà.

Voldemort là lãnh tụ tà phái. Voldemort tài phép cao cường, có lẽ là số một trong thế giới phù thủy. Tham vọng của Voldemort là thống lĩnh thế giới phù thuỷ, khống chế bộ Phù Thủy, ngồi trên đầu tất cả phù thủy. Voldemort chủ trương là phép thuật chỉ dành cho những phù thủy thuần giống, còn muggle mà biết phép thì phải bị tiêu diệt hết (oái ăm thay là Voldemort không là thuần giống vì ông già hắn là muggle). Dưới tay Voldemort là một đám đệ tử, toàn là những tên cốt đột, gọi là Dead Eater.

Snape là hàng xóm của Lily, thuần giống, cùng vô Hoggart một năm với Lily, thương Lily mà không ăn thua gì, vì Lily thương James. Nhưng Snape là kẻ chung tình, vẫn còn thương Lily cho tới chết. Snape theo phò Voldemort mà thiệt ra là làm gián điệp cho phe chính phái, lãnh đạo bởi là Dumbledore, hiệu trưởng trường Hoggarts.

Có lời tiên tri cho rằng là Harry Potter sẽ là người giết được Voldemort. Cho nên Voldemort tìm cách để tiêu diệt Harry Potter trước. Vì một tên bạn của James – Pettigrew – làm phản, nên Voldemort tìm ra được chỗ ở của gia đình Harry, giết James trước xong tính tới Lily và Harry.

Voldemort cho Lily cơ hội đứng tránh ra để hắn giết Harry bởi Snape đã xin Voldemort trước là tha mạng, đừng giết Lily. Nhưng Lily không chịu, xin Voldemort giết mình mà tha mạng cho con. Dĩ nhiên là Voldemort đâu có chịu, ra tay giết bà trước, xong tính giết tới Harry thì bị “gậy đập lưng ông” !

Sự hy sinh cao cả của một người mẹ đã sinh ra hai chuyện: thứ nhứt là cái chết của bà tạo ra một phép mầu bảo vệ Harry không cho Voldemort rờ tới nó, cho nên khi Voldemort dùng phép Killing Curse tính giết Harry thì phép bị dội ngược lại và giết hắn. Thứ nhì là cái phép mầu này lan qua tới bà con ruột thịt của bà,nên khi Harry về ở dưới mái nhà của bà dì ruột nó thì phe Voldemort không đụng tới nó được. Phép này có hiệu lực tới khi Harry 17 tuổi hay là khi nào cu cậu dọn nhà ra khỏi bà dì luôn.

Một trong những yếu điểm của Voldemort là hắn không có khả năng hiểu được tình yêu, không yêu ai và cũng không được ai yêu, cho nên không hiểu và lường được sức mạnh của tình yêu, và sau cùng bị đánh bại bởi tình yêu. Voldemort sợ nhứt là cái chết, suốt đời tìm cách để được bất tử, cho rằng chịu chết là một điều xấu hổ nhục nhã, cho nên hắn không thể nào hiểu được tai sao lại có người lại hy sinh mạng sống mình cho người khác. Dẫu vậy, gần cuối sách, Voldemort phải công nhận những phép mầu cũ kỹ và mạnh mẽ mà Lily Potter đã dùng để bảo vệ con trai mình.

Đôi khi tôi thắc mắc không chắc là qua ngòi bút của tác giả – bà Rowling – Harry Potter may mắn hay bất hạnh trong cái thế giới phù thủy. Mồ côi khi còn nhỏ luôn luôn là một bất hạnh lớn cho một đời người, nhưng Harry Potter may mắn là được nhiều người giúp đỡ, được giáo dục nghiêm chỉnh ở trường huấn luyện phù thủy. Tiền bạc thì cũng có một đống galeon vàng của ba má để lại. Có Ron, một thằng bạn thân là tướng tài bên trái, bên phải có Hermione, là một cô quân sư tài ba xuất chúng văn võ song toàn, mai mốt có lên làm bộ trưởng bộ Phù Thủy thì khỏi sợ đứa nào làm phản, lại cưới vợ là em gái của bạn thân mình, vừa hồng vừa chuyên, có ba đứa con vui vẻ hạnh phúc…

Nhưng trên hết thảy có lẽ là vì Harry Potter có một bà mẹ vĩ đại, một trong những bà mẹ vĩ đại của cả thế giới loài người lẫn phù thủy, thương con đến độ liều mình chết thay cho con. Cái tình yêu ấy bàng bạc trong khắp 7 tập sách dày, trong từng ngày một khi Harry về sống dưới mái nhà bà dì nó, ở trường Hoggart và trong những ngày đi bụi đời với Ron và Hemione, trong mỗi lần đụng độ vơí Voldemort … Có lẽ cái tình yêu này là sợi chỉ đỏ xuyên qua 7 cuốn sách, hấp dẫn lôi cuốn người đọc, chớ không phải chỉ là những tranh chấp về quyền lực, chủng tộc, chính tà, tự do và công lý…

Nguyễn Sĩ Hạnh
Mother Day 2011